آموزشی و علمی

انواع کابل رایج + ابزار انلاین (NYY، NYM، H07RN-F)

وقتی روی کابل یا در کاتالوگ فروشنده عبارتی مثل «NYY-J 3×2.5» یا «H07RN-F 4G1.5» می‌بینید، این حروف و عددها اتفاقی نیستند؛ هرکدام یک مشخصه فنی را نشان می‌دهند: جنس هادی، نوع عایق، نوع غلاف، میزان انعطاف‌پذیری و ولتاژ کاری. در این مقاله علائم اختصاری رایج‌ترین کابل‌ها را ساده توضیح می‌دهیم و در ابتدای مقاله، یک ابزار آنلاین گذاشته‌ایم تا هر کد کابل را خودتان رمزگشایی کنید.

ابزار آنلاین رمزگشایی کد کابل

کد کابل را (مثلاً NYY-J 3×2.5 یا H07RN-F) در کادر زیر بنویسید تا معنی تک‌تک حروف، ولتاژ، نوع عایق و کاربرد آن را ببینید.

نمونه:

علائم اختصاری کابل یعنی چه؟

کد کابل‌ها معمولاً از چند بخش تشکیل می‌شود: استاندارد سازنده، جنس هادی، عایق، غلاف، و در پایان تعداد رشته‌ها و سطح مقطع. جدول زیر پرکاربردترین حروف را نشان می‌دهد:

علامت معنی
N ساخت بر اساس استاندارد VDE آلمان
H ساخت بر اساس استاندارد هارمونیزه اروپا (HAR)
A (بعد از N) هادی آلومینیوم؛ اگر نباشد، هادی مس است
Y عایق یا غلاف PVC
2X عایق XLPE (پلی‌اتیلن شبکه‌ای)
R (در عایق/غلاف) لاستیک
N (در کدهای H، بخش غلاف) غلاف کلروپرن (نئوپرن)
M غلاف مانتل در کابل‌های نصب ساختمانی مثل NYM
C اسکرین هم‌مرکز مسی
Gb / F / R (زره) زره نواری یا سیمی فولادی (در کابل‌های زره‌دار)
F (آخر کد H) هادی بسیار انعطاف‌پذیر (کلاس ۵)
K هادی انعطاف‌پذیر برای نصب ثابت (کلاس ۵)
U هادی مفتولی (تک‌رشته)
R (آخر کد H) هادی چندمفتولی گرد
J دارای سیم ارت (زرد-سبز)
O بدون سیم ارت

در کدهای H، دو رقم بعد از H ولتاژ نامی را نشان می‌دهد: ۰۳ یعنی ۳۰۰ ولت، ۰۵ یعنی ۳۰۰/۵۰۰ ولت و ۰۷ یعنی ۴۵۰/۷۵۰ ولت.

نحوه خواندن تعداد رشته و سطح مقطع

عبارت «3×2.5» یعنی سه رشته با سطح مقطع ۲٫۵ میلی‌متر مربع. اگر به‌جای x حرف G نوشته شود (مثلاً 3G2.5)، یعنی یکی از رشته‌ها سیم ارت زرد-سبز است. اگر حرف X باشد، کابل ارت ندارد.

کابل NYY

علامت NYY یعنی: N = استاندارد VDE، Y اول = عایق PVC، Y دوم = غلاف PVC. هادی آن مس است. این کابل ولتاژ ۰٫۶/۱ کیلوولت را تحمل می‌کند و دمای کارکرد هادی آن تا ۷۰ درجه سانتی‌گراد است.

NYY کابل اصلی توزیع برق است: برای تغذیه تابلوها، کانال‌های کابل، فضای باز و مسیرهای زیرزمینی استفاده می‌شود و غلاف مقاومش امکان دفن مستقیم در خاک را (با رعایت اصول اجرا) می‌دهد. انتهای کد گاهی J یا O دارد: NYY-J با سیم ارت زرد-سبز و NYY-O بدون آن است.

نکته: اگر آلومینیوم لازم باشد، کابل NAYY معادل آلومینیومی آن است.

کابل NYM

علامت NYM یعنی: N = استاندارد VDE، Y = عایق PVC، M = غلاف مانتل (غلاف PVC با پرکننده). ولتاژ نامی آن ۳۰۰/۵۰۰ ولت است و برای نصب ثابت در داخل ساختمان طراحی شده: روی دیوار، زیر گچ و در محیط‌های خشک یا مرطوب.

NYM برای دفن مستقیم در خاک و نصب بیرون ساختمان در معرض آفتاب مناسب نیست. اگر چنین کاربردی دارید، NYY را انتخاب کنید. در سیم‌کشی ساختمان معمولاً NYM-J با سیم ارت استفاده می‌شود.

کابل H07RN-F

این کد را قدم‌به‌قدم بخوانید:

  • H: استاندارد هارمونیزه اروپا
  • 07: ولتاژ نامی ۴۵۰/۷۵۰ ولت
  • R: عایق لاستیکی
  • N: غلاف کلروپرن (نئوپرن)
  • F: هادی بسیار انعطاف‌پذیر (کلاس ۵)

H07RN-F یک کابل لاستیکی سنگین و کاملاً انعطاف‌پذیر است. غلاف نئوپرن در برابر روغن، رطوبت، سایش و هوازدگی مقاوم است؛ به همین دلیل در کارگاه‌های ساختمانی، تجهیزات سیار، پمپ‌ها، موتورها، سالن‌های نمایش و تغذیه موقت در فضای باز استفاده می‌شود. حداکثر دمای هادی در کارکرد عادی حدود ۶۰ درجه سانتی‌گراد است. برای دفن دائمی در خاک توصیه نمی‌شود.

مقایسه سریع NYY، NYM و H07RN-F

ویژگی NYY NYM H07RN-F
ولتاژ نامی ۰٫۶/۱ کیلوولت ۳۰۰/۵۰۰ ولت ۴۵۰/۷۵۰ ولت
عایق PVC PVC لاستیک
غلاف PVC PVC (مانتل) کلروپرن
انعطاف‌پذیری سخت نیمه‌سخت بسیار انعطاف‌پذیر
کاربرد اصلی توزیع، فضای باز، زیرزمینی سیم‌کشی داخل ساختمان موقت، سیار، صنعتی
دفن مستقیم بله خیر توصیه نمی‌شود

سایر کدهای رایج کابل

کد توضیح کوتاه
H05VV-F کابل افشان PVC برای لوازم خانگی و سیم رابط (۳۰۰/۵۰۰ ولت)
H07V-K سیم افشان تک‌رشته با عایق PVC برای داخل تابلو و لوله (معادل رایج NYAF)
H07V-U / H07V-R سیم مفتولی یا چندمفتولی PVC برای سیم‌کشی داخل لوله (مشابه NYA)
H05RR-F کابل لاستیکی سبک برای وسایل گرمایشی و لوازم سیار
N2XY کابل با عایق XLPE و غلاف PVC، مناسب جریان و دمای بالاتر (۹۰ درجه)
NA2XY مثل N2XY ولی با هادی آلومینیوم
NYCY کابل مسی با اسکرین هم‌مرکز، برای مدارهای حساس به نویز و کنترل
NYFGbY / NYRGbY کابل زره‌دار فولادی برای مسیرهای زیرزمینی با تنش مکانیکی بالا

چطور کابل مناسب را انتخاب کنیم؟

۱. محل نصب را مشخص کنید: داخل ساختمان، بیرون، زیر خاک یا پروژه موقت. ۲. اگر کابل ثابت است و داخل ساختمان، NYM معمولاً کافی است. برای فضای باز و زیرزمینی NYY انتخاب بهتری است. ۳. اگر کابل مدام جابه‌جا می‌شود یا در معرض روغن و رطوبت است، H07RN-F را در نظر بگیرید. ۴. سطح مقطع را بر اساس جریان بار، طول مسیر و افت ولتاژ تعیین کنید؛ ظرفیت جریان با نوع نصب و دما تغییر می‌کند. ۵. وجود یا نبود سیم ارت (J یا O، حرف G یا X) را فراموش نکنید.

پرسش‌های متداول

تفاوت NYY و NYM چیست؟ NYY ولتاژ بیشتری (۰٫۶/۱ کیلوولت) دارد و برای فضای باز و زیرزمینی ساخته شده؛ NYM برای سیم‌کشی داخل ساختمان و ولتاژ ۳۰۰/۵۰۰ ولت است.

حرف J در انتهای کد یعنی چه؟ یعنی کابل دارای سیم ارت زرد-سبز است. حرف O یعنی بدون سیم ارت.

H07RN-F را می‌توان زیر خاک دفن کرد؟ این کابل برای مصارف موقت و سیار طراحی شده و برای دفن دائمی مناسب نیست؛ در آن مسیرها از NYY استفاده کنید.

جمع‌بندی

با یادگرفتن چند حرف کلیدی (N، H، Y، R، M، F، J) می‌توانید بیشتر کدهای کابل را خودتان بخوانید: NYY برای توزیع و فضای باز و زیرزمین، NYM برای سیم‌کشی داخل ساختمان، و H07RN-F برای مصارف سیار و صنعتی. پیش از خرید، مشخصات دقیق را با کاتالوگ سازنده و استاندارد پروژه تطبیق دهید، چون نام‌گذاری برخی کابل‌ها بین سازنده‌ها اندکی تفاوت دارد.