بستن کلید کولر آبی و نقشه سیم‌کشی کولر آبی

راهنمای کامل و کاربردی

کولر آبی یکی از رایج‌ترین سیستم‌های سرمایشی در ایران است و عملکرد صحیح آن به نصب درست کلید کولر و سیم‌کشی استاندارد وابسته است. بسیاری از مشکلاتی که کاربران با کولر مواجه می‌شوند—مثل روشن نشدن پمپ، کار نکردن دور تند یا کند، یا قطع‌ و وصل موتور—به اشتباهات در اتصال سیم‌ها برمی‌گردد.

در این مقاله یک راهنمای کامل و عملی برای بستن کلید کولر آبی ارائه می‌کنیم، و با استفاده از نقشه دقیق به شما کمک می‌کنیم خودتان به‌راحتی این کار را انجام دهید.

کلید کولر آبی چیست؟

کلید کولر آبی معمولاً شامل سه بخش است:

• کلید پمپ (Water Pump)
• کلید موتور – دو دور (کند و تند)
• کلید قطع و وصل اصلی یا کلید تبدیل دور

این کلیدها وظیفه کنترل سه بخش اصلی کولر آبی را برعهده دارند:

1. موتور کولر – دور کند
2. موتور کولر – دور تند
3. پمپ آب

اجزای سیم‌کشی کولر آبی

برای بستن کلید کولر باید چهار سیم اصلی را بشناسیم:

• فاز ورودی
• نول ورودی
• سیم موتور دور کند
• سیم موتور دور تند
• سیم پمپ
• سیم نول برگشتی به کولر

نقشه سیم‌کشی کولر معمولاً روی جعبه تقسیم کولر یا دفترچه راهنما نیز درج شده است.

آموزش بستن کلید کولر آبی

در تصویر ارسالی شما، پشت کلید کولر دارای ۹ ترمینال شماره‌گذاری‌شده است. هر ترمینال وظیفه مشخصی دارد و سیم‌های ورودی و خروجی باید دقیقاً بر اساس شماره‌ها متصل شوند.

معرفی پایه‌های کلید سوکتی کولر آبی

پشت این نوع کلید یک مجموعه ۹ پایه وجود دارد که هر کدام وظیفه‌ای مشخص دارند. در تصویر راهنما، شماره پایه‌ها به‌صورت زیر تعریف شده‌اند:

۱. پایه شماره 1 – ورودی فاز

این پایه ورودی اصلی برق شهر است و فاز از جعبه فیوز به این پایه متصل می‌شود.

در برخی کلیدها، پایه ۴ نیز می‌تواند جایگزین پایه ۱ شود، زیرا هر دو به یک مسیر داخلی متصل هستند.

۲. پایه شماره 2 – خروجی پمپ آب

از این پایه سیم تغذیه پمپ کولر گرفته می‌شود.

با قرار گرفتن کلید پمپ روی حالت «روشن»، برق ورودی فاز از پایه ۱ به پایه ۲ منتقل می‌شود.

۳. پایه شماره 3 – پایه کمکی (خالی)

این پایه در مدار به‌کار نمی‌رود و صرفاً برای راهنمایی و نظم سوکت قرار داده شده است.

۴. پایه شماره 4 – خالی (جایگزین قابل استفاده برای فاز)

این پایه معمولاً خالی است، اما در طراحی داخلی کلید به پایه ۱ متصل است.

بنابراین در صورت نیاز می‌توان ورودی فاز را به پایه ۴ نیز وصل کرد.

۵. پایه شماره 5 – خالی

هیچ سیمی نباید به این پایه وصل شود.

پایه‌ای است که در طراحی سوکت وجود دارد ولی عملکرد الکتریکی ندارد.

۶. پایه شماره 6 – ورودی نول (برای چراغ کلید)

این پایه مخصوص اتصال نول است اما فقط برای روشن شدن چراغ نمایشگر کلید استفاده می‌شود.

نیازی نیست خروجی خاصی به آن متصل شود؛ تنها یک نول ورودی کافی است.البته یک باید سیم نول موتور هم به این وصل شود.

۷. پایه شماره 7 – دور تند موتور

خروجی برق مربوط به دور تند موتور کولر از این پایه گرفته می‌شود.

در حالت انتخاب “تند”، فاز ورودی از پایه ۱ به این پایه منتقل می‌شود.

۸. پایه شماره 8 – خالی

هیچ سیمی به این پایه متصل نمی‌شود و در مدار نقشی ندارد.

۹. پایه شماره 9 – دور کند موتور

این پایه خروجی مربوط به دور کند موتور است.

در حالت انتخاب “کند”، برق ورودی از پایه ۱ به پایه ۹ منتقل می‌شود.

جمع‌بندی عملکرد پایه‌ها

• فاز ورودی: پایه 1 (یا به‌جای آن 4)

• پمپ آب: پایه 2

• نول چراغ کلید: پایه 6

• دور تند موتور: پایه 7

• دور کند موتور: پایه 9

• پایه‌های 3 ،5 و 8 خالی هستند و کاربرد الکتریکی ندارند.

رنگ‌بندی سیم‌های موتور کولر آبی (تک‌فاز دو دور) بسته به کارخانه و مدل موتور ثابت و یکسان نیست؛ بنابراین بهترین کار این است که رنگ‌ها را «احتمالی» بدانید و در نهایت با نقشه روی پلاک موتور یا تست با اهم‌متر قطعی کنید. با این حال رایج‌ترین رنگ‌بندی‌ها این‌هاست:

رنگ‌بندی رایج موتور کولر آبی (دو دور)

راهنمای حروف اختصاری رنگ‌ها:

• BN (Brown): قهوه‌ای
• BK (Black): سیاه
• BL (Blue): آبی

1. سیم‌های موتور اصلی (M: Electro Motor):

• سیم قهوه‌ای (BN): مربوط به HI یا همان دور تند موتور است.
• سیم سیاه (BK): مربوط به LOW یا همان دور کند موتور است.
• سیم آبی (BL): مربوط به NULL یا همان نول مشترک موتور است.
• سیم ارت (Earth): برای اتصال به بدنه (معمولاً سبز و زرد).

2. سیم‌های پمپ آب (P: Electro Pump):

• سیم سیاه (BK): مربوط به فاز پمپ (PUMP) است که فرمان روشن شدن را از کلید می‌گیرد.
• سیم آبی (BL): مربوط به NULL یا همان نول پمپ است.
• سیم ارت (Earth): برای ایمنی و اتصال به بدنه.

3. ورودی اصلی برق (دوشاخه):

• سیم سیاه (BK): فاز ورودی اصلی.
• سیم آبی (BL): نول ورودی اصلی.

4.دور کند

• معمولاً: مشکی (گاهی قرمز)
• به خروجی کند کلید وصل می‌شود → در راهنمای شما پایه 9

5.دور تند

• معمولاً: قرمز (گاهی قهوه‌ای یا زرد)
• به خروجی تند کلید وصل می‌شود → در راهنمای شما پایه 7

6.ارت (اگر موتور ارت‌دار باشد)

• همیشه: سبز/زرد
• به بدنه کولر/ارت ساختمان

7. سیم خازن (در موتورهای خازن‌دار)

• در بعضی موتورهای دو دور، دو سیم جدا برای خازن می‌آید (رنگ‌ها متغیرند: سفید/قهوه‌ای/بنفش/…)
• باید دقیقاً طبق نقشه روی موتور وصل شود

یک نکته خیلی مهم (برای جلوگیری از سوختن موتور)

هیچ‌وقت دور تند و دور کند را همزمان برق‌دار نکنید. کلید کولر استاندارد این قفل را دارد، ولی اگر اشتباه سیم‌کشی شود موتور آسیب می‌بیند.

نکات مهم در بستن کلید کولر آبی

برای جلوگیری از آسیب دیدن موتور یا برق‌گرفتگی، رعایت نکات زیر ضروری است:

• برق را از فیوز اصلی قطع کنید.
• از فازمتر برای اطمینان از نبود جریان برق استفاده کنید.
• سیم‌ها را به‌صورت عایق‌دار و استاندارد ببندید.
• هرگز دور تند و کند را همزمان فازدهی نکنید.
• در صورت پوسیدگی سیم‌های کولر، قبل از نصب کلید آن‌ها را تعویض کنید.
• اگر تجربه کافی ندارید، بهتر است به سرویسکار مجاز مراجعه کنید.

جمع‌بندی

بستن کلید کولر آبی کار سختی نیست؛ تنها کافی است سیم‌ها را طبق شماره‌گذاری ترمینال‌های پشت کلید و مطابق نقشه استاندارد نصب کنید. تصویر ارسال‌شده دقیقاً این موضوع را نشان می‌دهد. با رعایت اصول ایمنی و اتصال صحیح سیم‌ها، کولر شما بدون مشکل و با بهترین عملکرد روشن خواهد شد.