انواع سیم و کابل‌های مورد استفاده در آسانسور – راهنمای کامل و تخصصی

آسانسور یکی از مهم‌ترین تجهیزات حمل‌ونقل عمودی در ساختمان‌هاست و برای عملکرد صحیح، ایمن و پایدار آن استفاده از سیم و کابل‌های استاندارد ضروری است. کابل‌ها در آسانسور وظیفه انتقال برق، ارسال سیگنال، ارتباط بین تابلو فرمان و کابین، انتقال دیتا و حتی تغذیه تجهیزات جانبی را بر عهده دارند.

در این مقاله انواع سیم و کابل آسانسوری را بررسی می‌کنیم تا هنگام خرید، انتخاب دقیق‌تر و مطمئن‌تری داشته باشید.

سیم و کابل آسانسوری چیست و چه تفاوتی با کابل‌های معمولی دارد؟

سیم و کابل‌های آسانسوری به دلیل حرکت دائمی، تنش مکانیکی، خمش مداوم، لرزش، ساییدگی و فشارهای متعدد باید دارای ویژگی‌هایی متفاوت از کابل‌های استاندارد معمولی باشند.
این کابل‌ها اغلب دارای:

• انعطاف‌پذیری بالا
• مقاومت در برابر کشش
• روکش PVC یا TPU مقاوم
• شیلد و رشته‌های تقویتی
• تحمل حرکت رفت و برگشتی مکرر

هستند و طول عمر بیشتری در مسیر حرکت آسانسور دارند.

انواع سیم و کابل مورد استفاده در آسانسور

1. کابل فرمان آسانسوری (FLAT / ROUND Control Cable)

این نوع کابل مهم‌ترین کابل در سیستم آسانسور است.
کابل فرمان وظیفه انتقال سیگنال و ارتباط بین کابین و تابلو فرمان را دارد.

انواع کابل فرمان:

نوع تخت (Flat Elevator Cable)

پرکاربردترین کابل آسانسوری جهان

• مخصوص حرکت مداوم بالا و پایین
• انعطاف و مقاومت خمشی بسیار بالا
• اتصال ساده به کابل تراول (Traveling Cable)

مزایا:

• مقاومت عالی در برابر پیچش
• مناسب آسانسورهای پر رفت‌وآمد
• عمر طولانی

نوع گرد (Round Elevator Cable)

مناسب پروژه‌هایی که مسیر حرکت زیاد نیست.

• انعطاف خوب
• نصب سریع
• مناسب چاهک‌های استاندارد

2. کابل تراول (Traveling Cable)

یکی از حیاتی‌ترین کابل‌های آسانسور است.
این کابل بین کابین و تابلو فرمان قرار می‌گیرد و در تمام مسیر حرکت آسانسور بالا و پایین می‌رود.

ویژگی‌ها:

• تحمل بیش از ۳۰۰٫۰۰۰ بار خمش
• روکش مقاوم در برابر ساییدگی
• شیلد برای جلوگیری از نویز
• شامل رشته‌های برق، فرمان، تلفن، دیتا و گاهی دوربین

کاربرد:

• ارتباط کامل کابین با سیستم کنترل
• تغذیه روشنایی کابین
• ارسال سیگنال‌های الکترونیکی

3. کابل مخابراتی و ارتباطی مخصوص آسانسور

در برخی آسانسورها برای تلفن اضطراری، دوربین کابین یا ارتباط دیتا از کابل‌های مخابراتی خاص استفاده می‌شود.

انواع کابل‌های ارتباطی آسانسور:

• کابل زوج تابیده (Twisted Pair)
• کابل تلفن (2 زوج یا 4 زوج)
• کابل شبکه آسانسوری (Cat6 آسانسور)
• کابل Coaxial مخصوص دوربین

این کابل‌ها باید در برابر خمش و لرزش مداوم مقاوم باشند.

4. سیم‌های داخلی کابین آسانسور

در داخل کابین، برای روشنایی، قفل درب‌ها، سنسور درب، سیستم تهویه و تجهیزات جانبی از سیم افشان استاندارد استفاده می‌شود.

ویژگی‌ها:

• انعطاف بالا
• تحمل جریان مناسب
• عایق PVC باکیفیت
• مقاومت در برابر حرارت

سایزهای رایج:
1×1.5 – 1×2.5 – 1×0.75

5. کابل موتورخانه آسانسور (قدرت)

برای اتصال موتور آسانسور (گیربکسی یا گیرلس) از کابل‌های قدرت مسی یا آلومینیومی استفاده می‌شود.

خصوصیات کابل قدرت آسانسوری:

• تحمل جریان بالا
• عایق XLPE یا PVC
• مقاوم در برابر روغن و حرارت
• مناسب برای سیستم تک‌فاز یا سه‌فاز

سایزهای رایج:
4×10 – 4×16 – 4×25 – 4×35

6. کابل درب آسانسور (Door Cable)

این کابل وظیفه انتقال فرمان بین تابلو درب و موتور درب را دارد.

ویژگی‌ها:

• انعطاف زیاد
• سرعت پاسخ مناسب
• تحمل خمش‌های پی‌درپی
• امکان شیلددار بودن برای کاهش نویز

7. کابل سنسورها و ایمنی آسانسور

برای سنسورهای توقف، سنسور سرعت، شاسی‌های احضار و تجهیزات ایمنی، کابل‌های سیگنال با رشته‌های نازک و انعطاف بالا استفاده می‌شود.

رایج‌ترین کابل‌ها:

• کابل 7 رشته
• کابل 12 رشته
• کابل 16 رشته
• کابل شیلددار برای جلوگیری از تداخل

ویژگی‌های کابل آسانسور استاندارد

یک کابل مخصوص آسانسور باید دارای ویژگی‌های زیر باشد:

• انعطاف‌پذیری بسیار بالا
• جنس هادی مس آنیل‌شده
• روکش مقاوم در برابر خمش
• توان تحمل حرکت عمودی دائمی
• مقاوم در برابر سایش و ضربه
• شیلد برای کاهش نویز
• استاندارد ملی/بین‌المللی آسانسور EN 50214

بهترین برندهای کابل آسانسور در ایران

برندهای معتبر که کابل فرمان و کابل تراول باکیفیت تولید می‌کنند:

• کابل‌بین
• افرا کابل
• کابل همدان
• کابل یزد
• کابل البرز
• کابل کسری

این برندها کابل‌های مخصوص آسانسور را با استانداردهای روز تولید می‌کنند.

نکات مهم هنگام خرید کابل آسانسور

✔ استاندارد بودن کابل

دارای علامت استاندارد ملی و تست کیفیت.

✔ انتخاب نوع مناسب

کابل تراول تخت برای آسانسورهای پرتردد؛
کابل فرمان گرد برای مسیرهای کوتاه‌تر.

✔ بررسی جنس روکش

PVC یا TPU مقاوم.

✔ توجه به وجود شیلد

برای آسانسورهای دارای نویز یا سیستم‌های کنترلی حساس.

✔ خرید از فروشنده معتبر

عدم خرید کابل‌های تقلبی یا فاقد استاندارد.

جمع‌بندی

سیم و کابل‌های مورد استفاده در آسانسور نقش مستقیم در ایمنی، عملکرد روان، کاهش خطا و عمر مفید دستگاه دارند. شناخت انواع کابل‌ها مانند کابل فرمان، کابل تراول، کابل درب، کابل موتور و کابل مخابراتی به انتخاب بهتر و کاهش هزینه‌های نگهداری کمک می‌کند.
استفاده از برندهای معتبر و کابل‌های استاندارد بهترین راه تضمین عملکرد ایمن آسانسور است.