چگونه وزن و مقدار مس مصرف‌شده در یک کابل برق را محاسبه کنیم؟

فرمول محاسبه وزن مس در کابل

برای محاسبه وزن مس مصرف‌شده در کابل برق، کافی است سطح مقطع هادی، طول کابل و تعداد رشته‌های مسی را بدانید. با یک فرمول ساده می‌توان مقدار تقریبی مس موجود در سیم و کابل را برحسب کیلوگرم محاسبه کرد؛ بدون اینکه وزن عایق و روکش با وزن مس اشتباه گرفته شود.

در ادامه، فرمول محاسبه، جدول وزن مس کابل‌های پرکاربرد و روش برآورد ارزش مس را بررسی می‌کنیم.

ابزار محاسبه آنلاین وزن مس درون کابل 

فرمول محاسبه وزن مس کابل برق

فرمول محاسبه وزن مس بر اساس سطح مقطع هادی، طول کابل و تعداد رشته‌ها به شکل زیر است:

وزن مس (کیلوگرم) = سطح مقطع (میلی‌متر مربع) × طول (متر) × تعداد رشته × ۰٫۰۰۸۹۶

عدد ۰٫۰۰۸۹۶ بر اساس چگالی تقریبی مس، معادل ۸۹۶۰ کیلوگرم بر مترمکعب، محاسبه شده است.

برای مثال، اگر یک کابل سه‌رشته با سطح مقطع ۲٫۵ میلی‌متر مربع و طول ۱۰۰ متر داشته باشیم، مقدار مس آن برابر است با:

۲٫۵ × ۱۰۰ × ۳ × ۰٫۰۰۸۹۶ = ۶٫۷۲ کیلوگرم

بنابراین، این کابل به‌صورت نظری حدود ۶٫۷۲ کیلوگرم مس دارد. این عدد وزن مس هادی‌هاست و وزن روکش و عایق کابل را شامل نمی‌شود.

جدول وزن مس کابل‌های پرکاربرد

جدول زیر وزن تقریبی مس یک رشته هادی را نشان می‌دهد. برای کابل‌های چندرشته‌ای، وزن هر رشته را در تعداد رشته‌ها ضرب کنید.

اعداد جدول بر اساس چگالی اسمی مس محاسبه شده‌اند و برای برآورد اولیه مناسب‌اند. مقدار واقعی به ساختار هادی و مشخصات تولیدکننده بستگی دارد.

چگونه وزن مس را در کابل‌های چندرشته‌ای محاسبه کنیم؟

در کابل‌های چندرشته‌ای، سطح مقطع هر رشته را باید در تعداد رشته‌های همان سطح مقطع ضرب کرد.

برای مثال، کابل ۴×۶ به معنی چهار رشته هادی با سطح مقطع ۶ میلی‌متر مربع است. در یک حلقه ۱۰۰ متری از این کابل، وزن نظری مس برابر است با:

۶ × ۱۰۰ × ۴ × ۰٫۰۰۸۹۶ = ۲۱٫۵۰۴ کیلوگرم

اگر کابل دارای رشته ارت با سطح مقطع متفاوت باشد، وزن آن را جداگانه محاسبه کنید و به مجموع اضافه کنید.

چگونه ارزش مس موجود در کابل را محاسبه کنیم؟

برای برآورد ارزش فلز موجود در کابل، وزن مس محاسبه‌شده را در قیمت هر کیلوگرم مس ضرب کنید.

ارزش تقریبی مس = وزن مس × قیمت هر کیلوگرم مس

برای نمونه، اگر کابل ۶٫۷۲ کیلوگرم مس داشته باشد و قیمت فرضی هر کیلوگرم مس یک میلیون تومان باشد، ارزش محاسباتی مس آن برابر با ۶ میلیون و ۷۲۰ هزار تومان خواهد بود.

این رقم قیمت قطعی فروش کابل یا ضایعات نیست؛ هزینه جداسازی، خلوص مس، شرایط بازار و نوع معامله می‌توانند بر مبلغ نهایی اثر بگذارند.

اگر سطح مقطع کابل را ندانیم، چه باید کرد؟

برای هادی مسی یکپارچه و گرد، می‌توان سطح مقطع را از روی قطر خود فلز به دست آورد:

A = π × d² ÷ 4

در این رابطه، A سطح مقطع برحسب میلی‌متر مربع و d قطر هادی مسی برحسب میلی‌متر است.

این روش برای هادی‌های افشان به‌صورت مستقیم از روی قطر کلی دسته سیم دقیق نیست؛ زیرا فضای خالی میان رشته‌ها و نحوه تابیدن آن‌ها بر نتیجه اثر می‌گذارد. در چنین شرایطی، مشخصات فنی سازنده یا مجموع سطح مقطع فلزی رشته‌ها معیار بهتری است.

تفاوت وزن مس و وزن کل کابل چیست؟

وزن کل کابل شامل هادی، عایق، روکش و در برخی ساختارها شیلد، فیلر یا زره فلزی است. بنابراین، نمی‌توان وزن کل کابل را معادل وزن مس آن در نظر گرفت.

برای محاسبه دقیق‌تر، ابتدا مشخص کنید کابل مسی است یا آلومینیومی و سپس سطح مقطع، تعداد رشته‌ها و طول آن را بررسی کنید. در صورت دسترسی، اطلاعات فنی سازنده را نیز با محاسبه تطبیق دهید.

پرسش‌های متداول

وزن مس یک متر سیم ۲٫۵ چقدر است؟

وزن نظری مس یک متر هادی با سطح مقطع ۲٫۵ میلی‌متر مربع حدود ۲۲٫۴ گرم است.

در ۱۰۰ متر کابل سه‌رشته ۲٫۵ چند کیلوگرم مس وجود دارد؟

مقدار نظری مس در این کابل حدود ۶٫۷۲ کیلوگرم است.

وزن مس یک کیلومتر کابل ۱۰ چقدر است؟

برای یک رشته هادی ۱۰ میلی‌متر مربع، وزن نظری مس در یک کیلومتر حدود ۸۹٫۶ کیلوگرم است. در کابل سه‌رشته با همین سطح مقطع، این مقدار به حدود ۲۶۸٫۸ کیلوگرم می‌رسد.

آیا وزن مس با وزن کل کابل برابر است؟

خیر. وزن کل کابل علاوه بر هادی، شامل عایق، روکش و سایر اجزای احتمالی است.

آیا می‌توان وزن مس کابل را بدون باز کردن آن محاسبه کرد؟

بله، می‌توان با دانستن سطح مقطع هادی، تعداد رشته‌ها و طول کابل، مقدار تقریبی مس را محاسبه کرد. برای تعیین مقدار واقعی یک محصول مشخص، مشخصات سازنده یا اندازه‌گیری عملی دقیق‌تر است.

جمع‌بندی

برای محاسبه وزن مس مصرف‌شده در کابل برق، سطح مقطع هر رشته را در طول کابل، تعداد رشته‌ها و ضریب ۰٫۰۰۸۹۶ ضرب کنید. این روش برآورد سریعی از مقدار مس هادی ارائه می‌دهد و برای تخمین وزن مس و ارزش تقریبی آن کاربرد دارد.

با استفاده از ابزار محاسبه آنلاین پارسانور در ابتدای مقاله، می‌توانید بدون انجام محاسبات دستی، وزن مس انواع کابل‌های تک‌رشته و چندرشته‌ای را تخمین بزنید.