جدول جریان الکتروموتور بر اساس kW و HP؛ راهنمای کامل محاسبه آمپر موتور

ارسال توسط کارشناس

📱 دانلود اپلیکیشن تخصصی جدول خاموشی های برق استان ها

برای انتخاب کابل، فیوز، کلید مینیاتوری، کنتاکتور و تجهیزات حفاظتی الکتروموتور، دانستن جریان مصرفی موتور اهمیت زیادی دارد. توان الکتروموتور معمولاً با کیلووات یا اسب بخار بیان می‌شود.

در بازار و بین برق‌کارها، به اسب بخار معمولاً به اختصار اسب گفته می‌شود. در این مقاله نیز برای ساده‌تر شدن مطلب، هر جا از واژه اسب استفاده شده، منظور همان اسب بخار (HP) است.

نکته مهم: جریان واقعی هر موتور به راندمان، ضریب توان، ولتاژ، تعداد فاز، نوع اتصال و اطلاعات پلاک موتور بستگی دارد. بنابراین اعداد جدول برای انتخاب اولیه هستند و برای انتخاب نهایی تجهیزات باید جریان درج‌شده روی پلاک موتور در اولویت قرار گیرد.

تبدیل کیلووات به اسب

هر 1 اسب بخار تقریباً برابر با 0.746 کیلووات است.

بنابراین:

1 اسب ≈ 0.746 کیلووات

و:

1 کیلووات ≈ 1.34 اسب

برای مثال:

موتور 0.75 کیلووات ≈ 1 اسب
موتور 1.5 کیلووات ≈ 2 اسب
موتور 2.2 کیلووات ≈ 3 اسب
موتور 3.7 کیلووات ≈ 5 اسب
موتور 5.5 کیلووات ≈ 7.5 اسب
موتور 7.5 کیلووات ≈ 10 اسب
موتور 11 کیلووات ≈ 15 اسب
موتور 15 کیلووات ≈ 20 اسب
موتور 18.5 کیلووات ≈ 25 اسب
موتور 22 کیلووات ≈ 30 اسب
موتور 30 کیلووات ≈ 40 اسب
موتور 37 کیلووات ≈ 50 اسب
موتور 45 کیلووات ≈ 60 اسب
موتور 55 کیلووات ≈ 75 اسب
موتور 75 کیلووات ≈ 100 اسب

جدول جریان موتور سه‌فاز بر اساس کیلووات

جدول زیر جریان تقریبی موتورهای سه‌فاز در ولتاژ حدود 380 تا 400 ولت را نشان می‌دهد.

توان موتور	توان تقریبی به اسب	جریان سه‌فاز تقریبی
0.37 کیلووات	0.5 اسب	1 آمپر
0.55 کیلووات	0.75 اسب	1.4 آمپر
0.75 کیلووات	1 اسب	1.8 آمپر
1.1 کیلووات	1.5 اسب	2.5 آمپر
1.5 کیلووات	2 اسب	3.3 آمپر
2.2 کیلووات	3 اسب	4.7 آمپر
3 کیلووات	4 اسب	6.3 آمپر
3.7 کیلووات	5 اسب	7.7 آمپر
4 کیلووات	5.5 اسب	8.3 آمپر
5.5 کیلووات	7.5 اسب	11.5 آمپر
7.5 کیلووات	10 اسب	15.5 آمپر
11 کیلووات	15 اسب	22 آمپر
15 کیلووات	20 اسب	30 آمپر
18.5 کیلووات	25 اسب	36 آمپر
22 کیلووات	30 اسب	43 آمپر
30 کیلووات	40 اسب	58 آمپر
37 کیلووات	50 اسب	71 آمپر
45 کیلووات	60 اسب	86 آمپر
55 کیلووات	75 اسب	105 آمپر
75 کیلووات	100 اسب	143 آمپر
90 کیلووات	120 اسب	170 آمپر
110 کیلووات	150 اسب	207 آمپر
132 کیلووات	180 اسب	248 آمپر
160 کیلووات	215 اسب	300 آمپر
200 کیلووات	270 اسب	375 آمپر

توجه: اعداد جدول تقریبی هستند و برای برآورد اولیه مناسب‌اند. جریان واقعی ممکن است با توجه به مشخصات موتور متفاوت باشد.

جدول جریان موتور بر اساس اسب

اگر توان موتور شما بر حسب اسب اعلام شده باشد، می‌توانید از جدول زیر استفاده کنید:

توان موتور	توان تقریبی به کیلووات	جریان سه‌فاز تقریبی
0.5 اسب	0.37 کیلووات	حدود 1 آمپر
0.75 اسب	0.55 کیلووات	حدود 1.4 آمپر
1 اسب	0.75 کیلووات	حدود 1.8 آمپر
1.5 اسب	1.1 کیلووات	حدود 2.5 آمپر
2 اسب	1.5 کیلووات	حدود 3.3 آمپر
3 اسب	2.2 کیلووات	حدود 4.7 آمپر
4 اسب	3 کیلووات	حدود 6.3 آمپر
5 اسب	3.7 کیلووات	حدود 7.7 آمپر
7.5 اسب	5.5 کیلووات	حدود 11.5 آمپر
10 اسب	7.5 کیلووات	حدود 15.5 آمپر
15 اسب	11 کیلووات	حدود 22 آمپر
20 اسب	15 کیلووات	حدود 30 آمپر
25 اسب	18.5 کیلووات	حدود 36 آمپر
30 اسب	22 کیلووات	حدود 43 آمپر
40 اسب	30 کیلووات	حدود 58 آمپر
50 اسب	37 کیلووات	حدود 71 آمپر
60 اسب	45 کیلووات	حدود 86 آمپر
75 اسب	55 کیلووات	حدود 105 آمپر
100 اسب	75 کیلووات	حدود 143 آمپر

جریان موتور چگونه محاسبه می‌شود؟

برای موتور سه‌فاز می‌توان جریان تقریبی را با فرمول زیر محاسبه کرد:

I = P ÷ (√3 × V × η × cosφ)

در این فرمول:

I = جریان موتور بر حسب آمپر
P = توان موتور بر حسب وات
V = ولتاژ خط
η = راندمان موتور
cosφ = ضریب توان موتور

برای مثال، فرض کنیم یک موتور سه‌فاز 11 کیلووات با ولتاژ 400 ولت، راندمان 90 درصد و ضریب توان 0.85 داشته باشیم.

جریان این موتور حدود 21 آمپر خواهد بود.

به همین دلیل نمی‌توان فقط با تقسیم توان موتور بر ولتاژ، جریان دقیق آن را محاسبه کرد.

فرمول جریان موتور تک‌فاز

برای موتور تک‌فاز از رابطه زیر استفاده می‌شود:

I = P ÷ (V × η × cosφ)

به عنوان مثال، یک موتور تک‌فاز 2.2 کیلووات با ولتاژ 230 ولت، راندمان 85 درصد و ضریب توان 0.8، حدود 14 آمپر جریان مصرف می‌کند.

بنابراین موتور تک‌فاز با توان یکسان، معمولاً جریان بیشتری نسبت به موتور سه‌فاز مشابه دارد.

جدول تقریبی جریان موتور تک‌فاز

مقادیر زیر برای ولتاژ حدود 230 ولت هستند و برای برآورد اولیه ارائه شده‌اند:

توان موتور	توان تقریبی به اسب	جریان تقریبی تک‌فاز
0.37 کیلووات	0.5 اسب	3 آمپر
0.55 کیلووات	0.75 اسب	4 آمپر
0.75 کیلووات	1 اسب	5 آمپر
1.1 کیلووات	1.5 اسب	7 آمپر
1.5 کیلووات	2 اسب	9 آمپر
2.2 کیلووات	3 اسب	14 آمپر
3 کیلووات	4 اسب	18 آمپر
3.7 کیلووات	5 اسب	22 آمپر
5.5 کیلووات	7.5 اسب	32 آمپر
7.5 کیلووات	10 اسب	43 آمپر

جریان نامی موتور چیست؟

جریان نامی جریانی است که موتور در شرایط کاری و بار نامی خود تقریباً از شبکه دریافت می‌کند.

این جریان با جریان راه‌اندازی تفاوت دارد.

برای مثال ممکن است یک موتور سه‌فاز 7.5 کیلووات در حالت عادی حدود 15 آمپر جریان داشته باشد، اما هنگام روشن شدن برای مدت کوتاهی چند برابر این مقدار جریان بکشد.

به همین دلیل انتخاب فیوز موتور فقط بر اساس جریان لحظه‌ای راه‌اندازی صحیح نیست.

جریان راه‌اندازی الکتروموتور چقدر است؟

در موتورهای القایی، جریان راه‌اندازی مستقیم می‌تواند تقریباً 5 تا 8 برابر جریان نامی باشد.

برای مثال اگر جریان نامی یک موتور 30 آمپر باشد، جریان لحظه‌ای راه‌اندازی مستقیم آن ممکن است به حدود 150 تا 240 آمپر برسد.

این جریان فقط برای مدت کوتاهی وجود دارد و نباید با جریان کاری دائمی موتور اشتباه گرفته شود.

روش راه‌اندازی چه تأثیری روی جریان دارد؟

روش‌های رایج راه‌اندازی موتور عبارت‌اند از:

راه‌اندازی مستقیم
ستاره–مثلث
سافت‌استارتر
اینورتر

راه‌اندازی مستقیم یا DOL بیشترین جریان اولیه را ایجاد می‌کند. در روش ستاره–مثلث جریان راه‌اندازی کاهش پیدا می‌کند و سافت‌استارتر نیز با افزایش تدریجی ولتاژ، جریان و ضربه مکانیکی را کنترل می‌کند.

اینورتر علاوه بر کنترل راه‌اندازی، امکان کنترل سرعت موتور را نیز فراهم می‌کند.

آیا جریان جدول برای انتخاب کابل کافی است؟

خیر. جدول جریان موتور فقط برای برآورد اولیه مناسب است.

برای انتخاب کابل باید موارد زیر نیز بررسی شوند:

جریان نامی موتور
طول مسیر کابل
افت ولتاژ
روش نصب کابل
دمای محیط
تعداد کابل‌های مجاور
جنس هادی
مسی یا آلومینیومی بودن کابل
نوع عایق
شرایط راه‌اندازی موتور

بنابراین نمی‌توان گفت هر موتور با جریان مشخص، همیشه به یک سطح مقطع ثابت از کابل نیاز دارد.

انتخاب فیوز و حفاظت موتور

انتخاب فیوز و تجهیزات حفاظتی موتور نیز فقط با نگاه کردن به جدول جریان انجام نمی‌شود.

در مدار موتور باید بین حفاظت در برابر اتصال کوتاه و حفاظت در برابر اضافه‌بار تفاوت قائل شد.

بسته به نوع مدار ممکن است از تجهیزات زیر استفاده شود:

کلید حرارتی موتور
فیوز
کلید اتوماتیک
کنتاکتور
رله اضافه‌بار
تجهیزات حفاظت موتور

تنظیم حفاظت اضافه‌بار باید بر اساس جریان نامی واقعی درج‌شده روی پلاک موتور انجام شود.

پلاک موتور مهم‌تر از جدول جریان است

اگر پلاک موتور در دسترس است، اطلاعات پلاک را در اولویت قرار دهید.

روی پلاک الکتروموتور معمولاً اطلاعاتی مانند موارد زیر درج می‌شود:

کیلووات، اسب، ولتاژ، آمپر، فرکانس، دور موتور، ضریب توان، راندمان، IP و نوع اتصال

دو موتور با توان یکسان ممکن است جریان نامی متفاوتی داشته باشند؛ زیرا راندمان، ضریب توان و طراحی آنها می‌تواند متفاوت باشد.

تفاوت جریان موتور در ولتاژهای مختلف

جریان موتور به ولتاژ شبکه نیز وابسته است.

برای یک توان مشخص، با افزایش ولتاژ، جریان مورد نیاز کاهش پیدا می‌کند.

به همین دلیل جریان یک موتور در 380 ولت، 400 ولت و 415 ولت الزاماً یکسان نیست.

در موتورهای قدیمی ممکن است ولتاژ 380 ولت روی پلاک دیده شود، در حالی که در بسیاری از موتورهای جدید مقدار 400 ولت درج شده است.

آیا موتور 5 اسب همان 3.7 کیلووات است؟

تقریباً بله.

با توجه به رابطه تبدیل توان:

5 اسب × 0.746 ≈ 3.73 کیلووات

به همین دلیل موتور 5 اسب معمولاً در رده 3.7 کیلووات قرار می‌گیرد.

جدول سریع تبدیل اسب به کیلووات

اسب	کیلووات تقریبی
0.5	0.37
0.75	0.55
1	0.75
1.5	1.1
2	1.5
3	2.2
4	3
5	3.7
7.5	5.5
10	7.5
15	11
20	15
25	18.5
30	22
40	30
50	37
60	45
75	55
100	75

برای انتخاب تجهیزات موتور چه اطلاعاتی لازم است؟

برای انتخاب دقیق کابل، کنتاکتور، کلید حرارتی یا فیوز، بهتر است این اطلاعات مشخص باشد:

توان موتور بر حسب کیلووات یا اسب
تک‌فاز یا سه‌فاز بودن
ولتاژ موتور
جریان درج‌شده روی پلاک
طول کابل
روش راه‌اندازی
نوع بار متصل به موتور
شرایط محیط و نحوه نصب کابل

برای پیدا کردن جریان الکتروموتور بر اساس کیلووات و اسب می‌توان از جدول‌های این مقاله استفاده کرد، اما این اعداد جایگزین اطلاعات پلاک موتور نیستند.

برای طراحی و انتخاب واقعی مدار، ابتدا جریان نامی روی پلاک موتور را بررسی کنید و سپس با توجه به طول کابل، افت ولتاژ، روش نصب، جریان راه‌اندازی و روش راه‌اندازی، کابل و تجهیزات حفاظتی را انتخاب کنید.

به زبان ساده:

کیلووات و اسب → توان موتور را مشخص می‌کنند.

آمپر → جریان مصرفی موتور را مشخص می‌کند.

جریان پلاک → مبنای اصلی انتخاب تجهیزات موتور است.

کابل و تجهیزات حفاظتی → علاوه بر جریان، به شرایط نصب و راه‌اندازی نیز وابسته هستند.